Thói quen ăn cơm chan canh khiến người ăn nhai qua loa, gây hại dạ dày, giảm hấp thu protein và làm tăng đường huyết đột ngột.
Nhiều người có thói quen chan nước canh vào cơm hoặc vừa ăn vừa húp canh với suy nghĩ giúp thức ăn mềm và dễ nuốt hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc làm này có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến hệ tiêu hóa và quá trình chuyển hóa của cơ thể.
Nhai qua loa, gia tăng áp lực lên dạ dày
BS.CK2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, cho biết quá trình tiêu hóa tinh bột thực chất đã bắt đầu ngay từ khoang miệng. Khi nhai, tuyến nước bọt sẽ tiết ra enzyme amylase để phân cắt một phần tinh bột thành đường đơn giản, giúp cơ thể dễ hấp thu hơn.
Khi chan canh vào cơm, người ăn thường có xu hướng nuốt nhanh và nhai qua loa. Hệ quả là thức ăn chưa kịp trộn đều với enzyme trong nước bọt đã xuống dạ dày, buộc các cơ quan tiêu hóa phía dưới phải hoạt động căng thẳng hơn để xử lý.
Pha loãng dịch vị, giảm khả năng hấp thu protein
Dạ dày duy trì môi trường axit cao nhằm kích hoạt pepsin - enzyme đảm nhận nhiệm vụ phân giải protein từ thịt, cá. Việc nạp một lượng lớn nước canh cùng lúc với thức ăn sẽ làm pha loãng nồng độ axit hydrocloric (HCl) và các men tiêu hóa.
Khi các enzyme bị pha loãng, thức ăn không được phân giải triệt để, làm giảm hiệu suất hấp thu protein của cơ thể. Đồng thời, thời gian lưu bã thức ăn tại dạ dày bị kéo dài, dễ dẫn đến tình trạng đầy bụng và ợ hơi.
Tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn
Khi tinh bột hòa lẫn với chất lỏng, hỗn hợp này di chuyển từ dạ dày xuống ruột non nhanh hơn nhiều so với thức ăn dạng đặc. Tốc độ này khiến carbohydrate hấp thu vào máu gấp gáp, làm chỉ số đường huyết sau ăn tăng đột ngột. Tình trạng này gây áp lực lên hệ chuyển hóa, buộc tuyến tụy phải làm việc nhiều hơn để tiết insulin xử lý lượng đường dư thừa.
Để tối ưu hóa quá trình hấp thu dưỡng chất và bảo vệ dạ dày, bác sĩ gợi ý một số điều chỉnh trong thói quen ăn uống hàng ngày:
- Ăn canh hoặc súp vào đầu bữa: Uống một bát canh nhỏ trước khi ăn giúp bôi trơn đường tiêu hóa, kích thích nhẹ nhu động ruột và tạo cảm giác no vừa phải, hỗ trợ kiểm soát calo tốt hơn.
- Tách biệt cơm và thức ăn đặc: Nhai kỹ cơm cùng các loại thức ăn (thịt, cá, rau). Hành động nhai kỹ sẽ kích thích hệ thần kinh gửi tín hiệu cho dạ dày tiết dịch vị với nồng độ chuẩn xác.
- Hạn chế dùng nước khi ăn: Nếu món ăn quá khô, chỉ nên nhấp một ngụm canh nhỏ để hỗ trợ nuốt, tuyệt đối không chan ngập bát cơm.
- Điều chỉnh độ mềm thức ăn phù hợp: Với trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi có khả năng nhai kém, nên chế biến cơm mềm hơn, nấu cháo hoặc cắt nhỏ thức ăn, thay vì dùng nước canh để cưỡng ép thức ăn trôi nhanh xuống họng.
(Suu tam)
