Gừng có tác dụng chống lạnh, tiêu đờm, chặn nôn, trị đau bụng đi ngoài, giảm cảm giác khó chịu nhưng không nên lạm dụng.
Gừng là vị thuốc quen thuộc trong Y học cổ truyền, mang vị cay, tính ấm, tác dụng tán hàn, giải độc và ôn trung rất tốt. Gừng sống (sinh khương) có vị cay, tính hơi ấm, tác dụng chống lạnh, tiêu đờm, chặn nôn, giúp tiêu hóa. Gừng nướng cháy (thán khương) trị đau bụng lạnh dạ đi ngoài. Gừng khô (can khương) có tác dụng tán hàn, trị cảm lạnh, thổ tả. Vỏ gừng (khương bì) có tác dụng tiêu phù thũng (lợi tiểu).
Lương y Đỗ Minh Tuấn, Hội Nam y Việt Nam, gợi số một số bài thuốc từ gừng trị bệnh, như sau:
Nhóm bệnh răng miệng (loét miệng, sâu răng, viêm nha chu, viêm họng): Gừng chứa các hoạt chất chống viêm và kháng khuẩn tự nhiên (gingerol, shogaol), giúp làm dịu cảm giác sưng đau, sát trùng nhẹ vùng khoang miệng và cổ họng.
Bạn nên súc miệng hoặc uống nước gừng ấm có thể hỗ trợ làm giảm cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, nước gừng không thể thay thế việc điều trị chuyên khoa. Sâu răng cần được can thiệp nha khoa để làm sạch vi khuẩn, viêm nha chu cần lấy cao răng và điều trị y tế để tránh tụt lợi, mất răng.
Nhóm bệnh đau nhức, cảm lạnh, đau vai gáy: Nhiệt độ ấm kết hợp với tính nóng của gừng giúp kích thích lưu thông máu, làm giãn cơ và giảm cảm giác co. Bạn có thể ngâm chân/tay nước gừng ấm giúp thư giãn thần kinh, hỗ trợ giảm đau đầu do căng thẳng hoặc nhiễm lạnh. Đắp khăn nước gừng ấm pha muối/giấm giúp thư giãn cơ lưng, vai bị căng cứng.
Đây là các phương pháp hỗ trợ phục hồi rất tốt. Trường hợp đau lâu ngày, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống hay cảm sốt cao, người bệnh cần thăm khám để xác định nguyên nhân cốt lõi.
Nhóm da liễu, chăm sóc tóc: Gừng kích thích tuần hoàn máu dưới da đầu, hỗ trợ làm sạch gàu nhẹ do nấm hoặc da khô. Ngâm chân nước gừng ấm pha muối, giấm giúp diệt vi khuẩn gây mùi và giữ chân khô thoáng. Thận trọng khi dùng nước gừng trên da mặt, cần thử phản ứng trên vùng da nhỏ trước khi áp dụng.
Nước gừng ấm giúp làm ấm dạ dày, giảm cảm giác buồn nôn sau khi uống rượu. Cần lưu ý bổ sung thêm nước lọc, nước điện giải hoặc nước trái cây để đào thải cồn hiệu quả hơn.
Gừng nướng kỹ, gọt sạch, thái nuốt, ngậm nuốt nước trị sốt rét, ho có đờm. Gừng tươi sắc nước trị đau bụng, trướng bụng.
Lưu ý ba nguyên tắc quan trọng khi sử dụng nước gừng:
Không coi gừng là "thần dược" thay thế y học. Gừng là vị thuốc hỗ trợ (đặc biệt hiệu quả với các chứng bệnh do nhiễm lạnh, hư hàn). Việc phụ thuộc hoàn toàn vào nước gừng có thể làm chậm trễ thời gian vàng điều trị các bệnh lý nguy hiểm.
Gừng tính ấm nóng, không nên dùng hoặc dùng hạn chế đối với những người có thể trạng nhiệt (thường xuyên nóng trong, đau dạ dày cấp, chảy máu cam, trĩ xuất huyết, sốt cao).
Nên dùng nước gừng vào buổi sáng hoặc ban ngày để kích thích khí huyết. Hạn chế uống nhiều nước gừng đậm đặc vào buổi tối muộn vì có thể gây bồn chồn, khó ngủ.
"Hãy luôn lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng các bài thuốc dân gian cho các bệnh lý mạn tính", lương y nói.
(Suu tam)
