Mỹ Thay vì đầu tư vào các phương pháp đắt đỏ, chuyên gia y học tái tạo và trường thọ khuyên bắt đầu hành trình sống khỏe bằng 4 thói quen sinh hoạt khoa học trong đời sống hàng ngày.
Khi các phương pháp "tối ưu hóa sinh học" như sử dụng peptide, ngâm nước lạnh hay đeo thiết bị theo dõi thông minh ngày càng nở rộ, nhiều người bắt đầu cổ xúy tư tưởng kéo dài tối đa tuổi thọ con người. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thay vì cố gắng sống mãi, mục tiêu quan trọng hơn là nâng cao số năm sống khỏe mạnh.
Bác sĩ Annu Navani, Giám đốc Y khoa tại trung tâm Le Reve Wellness, thành phố San Jose, bang California, người đứng đầu các chương trình y học tái tạo và trường thọ nâng cao, khẳng định lầm tưởng lớn nhất hiện nay là niềm tin con người có thể sống đến một độ tuổi "rất, rất cao".
"Tôi nhận thấy chúng ta quả thực đã kéo dài được tuổi thọ con người ở một mức độ nhất định", bác sĩ Navani, nhà sáng lập Viện Y học Tái tạo Thế giới, chia sẻ. "Đúng là chúng ta đang đạt được những tiến bộ nhưng tôi cho rằng sẽ là một lời hứa hão huyền nếu tuyên bố rằng con người có thể sống thọ vượt quá 120 hay 130 tuổi".
Thay vào đó, bà cho rằng mục tiêu thực sự phải là nâng cao chất lượng của những năm tháng sống. "Cốt lõi của y học trường thọ là mang thêm sức sống cho từng năm tháng, chứ không đơn thuần là kéo dài thêm năm tháng cho đời người", bà Navani nói.
Cũng theo chuyên gia này, y học trường thọ không nhất thiết phải gắn liền với các liệu trình y khoa đắt đỏ, thực phẩm bổ sung xa xỉ hay những liệu pháp biohack phức tạp. Với những người hạn chế về thời gian hoặc tài chính, giải pháp tối ưu là "bắt đầu từ chính những thói quen thông minh trong sinh hoạt hàng ngày". Bốn trụ cột sức khỏe làm nền tảng cho sự trường thọ đều là những thói quen hoàn toàn không tốn kém.
Trụ cột đầu tiên là duy trì giấc ngủ chất lượng. "Tôi cho rằng tầm quan trọng của giấc ngủ đối với sức khỏe tổng thể và tuổi thọ đang bị xem nhẹ", bà cho hay. "Các nghiên cứu đã chứng minh ngủ tối thiểu 7 giờ mỗi đêm là điều kiện cần thiết để cơ thể hoạt động ở thể trạng tốt nhất, đồng thời liên quan trực tiếp đến một cuộc sống chất lượng và tuổi thọ khỏe mạnh".
Hướng dẫn từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cũng khuyến nghị người trưởng thành nên ngủ từ 7 tiếng trở lên mỗi đêm, dù nhu cầu cụ thể ở mỗi cá nhân có sự khác biệt. Để cải thiện giấc ngủ, nên ăn tối trước khi đi ngủ ít nhất 3-4 giờ, tránh xa các thiết bị điện tử gây kích thích thần kinh, đồng thời duy trì thói quen thư giãn tâm trí như thiền định, thực hành lòng biết ơn hoặc viết nhật ký.
Song song với giấc ngủ, kiểm soát căng thẳng là yếu tố then chốt thứ hai. Các cơ quan y tế khuyến cáo nên giải tỏa áp lực tinh thần bằng sự kết hợp toàn diện giữa vận động thể chất, nghỉ ngơi hợp lý, áp dụng các liệu pháp thư giãn, ăn uống đủ chất và duy trì kết nối xã hội. Bản thân bác sĩ Navani thường dành 20 phút thiền định và thực hành lòng biết ơn vào buổi sáng cũng như buổi tối để giải tỏa áp lực, giúp tâm trí luôn bình thản.
Trụ cột thứ ba nằm ở chế độ dinh dưỡng lành mạnh. Hướng dẫn y tế chung khuyến nghị xây dựng bữa ăn đa dạng xung quanh các loại rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc và sản phẩm từ sữa ít béo hoặc tách béo; đồng thời cắt giảm đường bổ sung, chất béo bão hòa và muối. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, mô hình ăn uống cân bằng cần được điều chỉnh linh hoạt sao cho phù hợp nhất với độ tuổi, nhu cầu sức khỏe và khẩu vị riêng của từng người.
Thói quen quan trọng cuối cùng là duy trì chế độ luyện tập thể thao đều đặn. CDC khuyến nghị mỗi người nên dành tối thiểu 150 phút vận động vừa phải hoặc 75 phút vận động cường độ cao mỗi tuần, kết hợp hai buổi tập cơ bắp. Ở lứa tuổi từ 50 trở lên, tập kháng lực cường độ cao giúp tăng cường sức khỏe xương, cải thiện lưu thông máu và duy trì độ dẻo dai của hệ cơ xương, qua đó hỗ trợ hệ tim mạch và thần kinh.
Bác sĩ Navani cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của chỉ số VO₂ max (lượng oxy tối đa cơ thể tiêu thụ khi vận động mạnh) như một thước đo thể lực tim phổi và sức khỏe tổng thể. Đối với người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền, các bài tập nhẹ nhàng có sự giám sát sẽ là lựa chọn phù hợp hơn.
Chuyên gia khẳng định không bao giờ là quá muộn để bắt đầu cải thiện sức khỏe, ngay cả ở độ tuổi 55 hay 60. Bà cũng chia sẻ công thức khởi động ngày mới trong một giờ, chia thành 3 khoảng 20 phút: 20 phút đầu dành cho thiền định để giải tỏa căng thẳng; 20 phút tiếp theo tập trung vận động và tập kháng lực; 20 phút cuối cùng dành cho việc đọc sách tiếp thu kiến thức. Thay vì cầm điện thoại hay kiểm tra email ngay khi thức dậy, việc dành thời gian cho các hoạt động kích thích tư duy tích cực sẽ mang lại hiệu quả bền vững cho sức khỏe tinh thần.
(Suu tam)
